∆ιάγνωση, χρόνια νόσος, αποδοχή: πόσο απέχουν όλα αυτά µεταξύ τους;  Λαµβάνοντας µια τέτοια διάγνωση, νιώθουµε να φεύγει η γη κάτω από τα πόδια µας, να αλλάζει όλος µας ο κόσµος, όπως τον είχαµε φανταστεί µέχρι τώρα. Επίσης, το να φτάσουµε στο σηµείο να αποδεχτούµε ότι αυτό έτυχε σε εµάς και πρέπει να το αντιµετωπίσουµε, τροποποιώντας τα µέχρι τώρα δεδοµένα µας, είναι ένας δρόµος δύσκολος.

 

Η διάγνωση της χρόνιας νόσου µας φέρνει αντιµέτωπους µε τα στάδια του πένθους: α) την αίσθηση σοκ, β) την άρνηση του συµβάντος ή/και της σηµασίας του, γ) τις προσπάθειες κατανόησης της νέας κατάστασης µε µια εναλλαγή έντονων συχνά συναισθηµάτων (π.χ., θυµός, ενοχή) και δ) τις προσπάθειες αποδοχής των συνθηκών και προσαρµογής σε αυτές µε την ανάληψη νέων ρόλων και καθηκόντων. Όταν όµως καταφέρουµε να ξεπεράσουµε το πρώτο σοκ και να φτάσουµε στην αποδοχή, η οποία έχει πολλές εκφάνσεις και πτυχές, αυτόµατα έχουµε βάλει ένα λιθαράκι στο να ενισχύσουµε την ψυχολογία µας, η οποία είναι από τα πιο βασικά κοµµάτια στην αντιµετώπιση της χρόνιας νόσου µας! Μια χρόνια νόσος έρχεται, αρχικά προκαλώντας τον πανικό και τη µεγάλη αλλαγή στη ζωή μας.

 

Η χρόνια νόσος µας ως μια ένδειξη για να φροντίσουµε τον εαυτό µας και κυρίως τις 3 βασικές ψυχολογικές μας ανάγκες:

α) την ανάγκη για αυτονομία, β) την ανάγκη για ικανότητα και γ) την ανάγκη για σύνδεση.

Η αυτονομία συνδέεται με την ανάγκη μας να νιώθουμε ότι μπορούμε να είμαστε σε περιβάλλοντα όπου μας δίνονται επιλογές και μπορούμε να δρούμε με βάση τις αξίες και τα ενδιαφέροντά μας. Η ικανότητα σχετίζεται με την ανάγκη μας να νιώθουμε ότι μπορούμε να ανταπεξέλθουμε και να τα καταφέρουμε στις απαιτήσεις του περιβάλλοντός μας, ενώ η σύνδεση είναι άμεσα συνυφασμένη με την ύπαρξη ενός υποστηρικτικού δικτύου.

Η ικανοποίηση των αναγκών για αυτονομία, ικανότητα και σύνδεση ενισχύει την ποιότητα της ζωής μας και οδηγεί σε βέλτιστα κίνητρα και ευημερία, ενώ η ματαίωση των παραπάνω αναγκών, έχει συνδεθεί με μείωση της κινητοποίησης και της ευημερίας μας.

 

Σημαντικός παράγοντας για τις αλλαγές που πρέπει να κάνουμε, είναι ένα ισχυρό κίνητρο, τόσο εξωτερικό, όπως η οδηγία του γιατρού για καθημερινό περπάτημα αλλά κυρίως αυτό που χρειαζόμαστε είναι ένα εσωτερικό κίνητρο.

Όταν ξεκινάμε µια προσπάθεια (π.χ. δίαιτα, διακοπή καπνίσµατος κλπ) και έχουµε αποφασίσει ότι θα αλλάξουµε κάποια πράγµατα στην καθηµερινότητα µας, είναι πολύ κρίσιμο να έχουμε βρει λόγους για τους οποίους είναι σημαντικό για εμάς να κάνουμε αυτές τις αλλαγές. Αν πχ για εμάς κατέχει υψηλή θέση στο σύστημα αξιών μας η καλή φυσική κατάσταση, η κινητοποίηση προς την αλλαγή του τρόπου ζωής μας θα είναι μεγαλύτερη συγκριτικά με το να το δοκιμάσουμε υπό πίεση ή από το φόβο μήπως στενοχωρήσουμε τους δικούς μας ανθρώπους.

 

Χρειάζεται όμως να δώσουμε χρόνο στην αλλαγή. Μια εικόνα με τη οποία μπορούμε να την παρομοιάσουμε, είναι το ταξίδι σε µια ξένη χώρα. Στη διαδρομή μπορεί να χαθούμε και να συνειδητοποιήσουμε ότι κάνουµε κύκλους και πρέπει να ρωτήσουµε κάποιον. Βρίσκουµε έναν περαστικό στο δρόµο, ο οποίος δυστυχώς δεν είναι από τα µέρη αυτά και µας δίνει λάθος οδηγίες. Αφού λοιπόν χανόµαστε για δεύτερη φορά και έχουµε πάρει τελείως διαφορετική κατεύθυνση, σταµατάµε σε ένα βενζινάδικο όπου εκεί είναι ένα ζευγάρι που πάνε στην ίδια πόλη µε εµάς και άρα αν τους ακολουθήσουµε θα έχουµε φτάσει στον προορισµό µας. ∆εν απογοητευτήκαµε που χαθήκαµε 2 φορές, γιατί ξέραµε ότι τελικά θα τα καταφέρουµε να φτάσουµε στον προορισµό µας!!

Έτσι και η προσπάθεια που κάνουµε για αλλαγή κάποιων καθηµερινών µας συνηθειών, µε στόχο την καλυτέρευση της ποιότητας της ζωής µας δε στέφεται από την αρχή µε επιτυχία. Περνάει από πολλά στάδια και αν έχουµε πισωγυρίσµατα δε σηµαίνει ότι αποτύχαµε…!!!!

 

Κρητικού Μαρίνα
PhDc Συμβουλευτική Ψυχολογία
MSc  Ψυχολογία Υγείας
Συστημική-Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια

 

Πηγή φωτογραφίας: https://www.offlinepost.gr/