Τα κριτήρια με τα οποία ορίζεται σαν χρόνια μια σωματική ασθένεια είναι η χρονική διάρκεια, ο βαθμός σοβαρότητάς της, η επίδρασή της στη λειτουργικότητα του ατόμου και η ανάγκη την οποία δημιουργεί για διαρκή φροντίδα από τις υπηρεσίες υγείας. Στα χρόνια νοσήματα ανήκουν ασθένειες όπως η νόσος του Parkinson, όλα τα αυτοάνοσα νοσήματα (σκλήρυνση κατά πλάκας κλπ), καρδιαγγειακές παθήσεις και συγγενείς καρδιοπάθειες, σακχαρώδης διαβήτης και άλλα μεταβολικά σύνδρομα, νεοπλασίες όλων των συστημάτων (καρκίνος), χρόνιος πόνος κλπ.

 

Σημαντικός παράγοντας για την έκβαση της νόσου αποτελεί η τήρηση των οδηγιών, αλλά και η αλλαγή των επικίνδυνων συμπεριφορών που σχετίζονται με την υγεία (π.χ., κάπνισμα, διατροφή). Έρευνες δείχνουν ότι το 1/3 των ασθενών τηρεί τις οδηγίες, το 1/3 δεν τις τηρεί ποτέ και το λοιπό 1/3 τις τηρεί ορισμένες φορές ή μερικώς (τηρούν μια οδηγία, αλλά όχι μια άλλη). Το ποσοστό εκτινάσσεται στο 50% στις περιπτώσεις των μακροχρόνιων θεραπειών. Όταν η ασθένεια είναι ασυμπτωματική (π.χ., η υπέρταση), σχεδόν το 70% των ασθενών δεν τηρούν τις οδηγίες.

 

Οι κυριότεροι παράγοντες για την τήρηση ή μη των ιατρικών οδηγιών αφορούν: α) την προετοιμασία για θεραπεία (π.χ. το μακρύ χρόνο αναμονής, τον ελλιπή χρόνο ενημέρωσης), β) τον άμεσο χαρακτήρα της θεραπείας (π.χ., πολυπλοκότητα, διάρκεια, βαθμό αλλαγής που απαιτείται στη συμπεριφορά, έξοδα κλπ), γ) τη χορήγηση της αγωγής (π.χ., ανεπαρκής εποπτεία, ανεπαρκής υποστήριξη) και δ) τις συνέπειες της θεραπείας (π.χ., παρενέργειες).

 

Επιπλέον όσο περισσότερο οι λόγοι για τους οποίους ο ασθενής ακολουθεί τις ιατρικές οδηγίες, συνδέονται με δικές του αξίες, πιστεύω και πεποιθήσεις (πχ. ακολουθεί τις ιατρικές οδηγίες γιατί είναι σημαντικό για τον ίδιο να διατηρήσει μια ποιότητα ζωής, ώστε να μην αλλάξει η καθημερινότητά του) και επιπλέον όσο περισσότερα εσωτερικά κίνητρα έχει για να προβεί σε αλλαγές στις συνήθειες που μπορεί να συνδέονται με συμπεριφορές επιβλαβείς για την υγεία, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα οι αλλαγές αυτές να είναι μακροχρόνιες και η ποιότητα ζωής του να είναι σε σταθερά επίπεδα.

 

Στον παρακάτω σύνδεσμο μπορείτε να παρακολουθήσετε ένα σύντομο video που εξηγεί τη σημασία των εσωτερικών κινήτρων και της καλλιέργειας αυτών και πώς συνδέονται με την έκβαση της νόσου:

 

https://www.youtube.com/watch?v=fRABa52Alyg

Ομάδες που ενισχύουν τους παραπάνω παράγοντες βοηθούν το άτομο που νοσεί να διαχειρίζεται καλύτερα την νόσο του και να καλυτερεύσει την ποιότητα ζωής του.

 

Κρητικού Μαρίνα
PhDc Συμβουλευτική Ψυχολογία
Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια

 

Photo: https://www.healthweb.gr/