Τι είναι η ενσυναίσθηση και πώς μας βοηθάει στις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους; Ενσυναίσθηση είναι η ικανότητα να μπορούμε να αντιληφθούμε τα συναισθήματα των άλλων, “μπαίνοντας στη θέση τους”. Σύμφωνα με τον Carl Rogers, ενσυναίσθηση είναι: “Να αντιληφθεί το εσωτερικό πλαίσιο αναφοράς του άλλου με ακρίβεια με τα συναισθηματικά συστατικά και τις έννοιες που αναφέρονται σαν να ήταν το ίδιο το πρόσωπο, αλλά χωρίς ποτέ να ξεχάσει τον όρο «σαν». Κατά συνέπεια, σημαίνει να αισθανθεί τη λύπη ή την ευχαρίστηση του άλλου σαν να είναι δικό του δεδομένο και να αντιληφθεί τις αιτίες επ’ αυτού δεδομένου ότι τις αντιλαμβάνεται, αλλά χωρίς να χάνει ποτέ την αυτογνωσία του ότι είναι “σαν“ να λυπήθηκα εγώ ή χάρηκα και ούτω καθ’ εξής.”

Η δεξιότητα της ενσυναίσθησης είναι πολύ βασική σε κάθε είδους σχέση μας (φιλική, επαγγελματική, διαπροσωπική). Ένα πρόσφατο παράδειγμα από τον παιδικό σταθμό με τον οποίο συνεργάζομαι, μου επιβεβαίωσε ότι η χρήση της  ενσυναίσθησης στην επικοινωνία μας με τους άλλους ανθρώπους, μόνο θετικά μπορεί να μας φέρει. Η κατανόηση και το να προσπαθούμε να νιώσουμε τις ανάγκες των ανθρώπων γύρω μας, θα μας βοηθήσει να έχουμε τον ίδιο κώδικα επικοινωνίας και να αποφεύγουμε ουσιαστικά τις παρεξηγήσεις.

Το σκηνικό που εκτυλίχθηκε στον παιδικό έχει ως εξής:  “Ένα παιδάκι 4,5 ετών είναι στον παιδικό και στέκεται όρθιο ενώ τα άλλα παιδάκια έχουν καθίσει για να κάνουν μία δραστηριότητα. Το ίδιο αρνείται να κάτσει, παρά τις προτροπές μου ως συντονίστρια της ομάδας. Αντί για την χρήση γνωστών μεθόδων (απειλές, δωροδοκίες με αυτοκόλλητα κλπ), αυτό που έγινε ήταν το εξής: κατέβηκα στο ύψος του παιδιού και το ρώτησα τι θα ήθελε να κάνει εκείνη την ώρα. Εκείνο είπε ότι θα ήθελε πολύ να ζωγραφίσει. Έπειτα το ρώτησα αν του αρέσει πολύ να ζωγραφίζει και πόσο ανυπομονεί. Αφού απάντησε θετικά το παιδί στα σχόλια αυτά, το ενημέρωσα ότι θα έκαναν παιχνίδια, θα έλεγαν ένα παραμύθι και αμέσως μετά θα ζωγράφιζαν. Το πρόσωπο του παιδιού έλαμψε και αμέσως έκατσε με τα υπόλοιπα παιδιά.”

Όταν εστιάζουμε στις ανάγκες των παιδιών μας χωρίς κριτική, τότε όλα λύνονται “μαγικά”! Το δύσκολο είναι επειδή είναι κάτι που δεν μας το έμαθαν ποτέ. Αντίθετα αυτό που μας έμαθαν είναι να δεχόμαστε την εξουσία από γονείς, δασκάλους, χωρίς κανείς να υπολογίζει τις δικές μας ανάγκες ή τους δικούς μας ρυθμούς. Το ίδιο μοτίβο τείνουμε να αναπαράγουμε (ευτυχώς όχι όλοι) και εμείς στη δική μας πυρηνική οικογένεια ή αν είμαστε επαγγελματίες και ασχολούμαστε με παιδιά. Δεν είναι όμως αργά να ενημερωθούμε και με την κατάλληλη δουλειά με τον εαυτό μας να αναπτύξουμε την δεξιότητα της ενσυναίσθησης και να κάνουμε τις σχέσεις μας καλύτερες, πιο ποιοτικές και πιο αποτελεσματικές!

Κρητικού Μαρίνα
Ψυχολόγος Υγείας/ Συστημική-Οικογενειακή Σύμβουλος

Συνεργάτης Attachment Parenting Hellas
marina.kritikou@yahoo.com

Πηγή φωτογραφίας:  www.boro.gr