Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι το πιο αντιπροσωπευτικό απομυελινωτικό νόσημα, με συνήθη εμφάνιση την τρίτη με τέταρτη δεκαετία της ζωής και προτίμηση στο γυναικείο φύλο.

Από τις πρώτες περιγραφές της νόσου στο τέλος του 19ου αιώνα αναφέρονται διαταραχές νοητικές, πέραν των υπολοίπων συμπτωμάτων. Για πολλά χρόνια όμως, οι νευρολόγοι τις θεωρούσαν σπάνιες, γιατί η νόσος θεωρείτο κατ’ εξοχήν νόσος της λευκής και όχι της φαιάς ουσίας. Η συχνότητα των νοητικών διαταραχών στους ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας ανέρχεται σε ποσοστό 40-65% και είναι πια τεκμηριωμένο ότι από την έναρξη της νόσου αρχίζει η διαδικασία της εγκεφαλικής ατροφίας.

Αν και δεν υπάρχουν σαφείς προγνωστικοί παράγοντες για το ποιοι ασθενείς θα αναπτύξουν μελλοντικά νοητικές διαταραχές, φαίνεται μέχρι σήμερα ότι η διάρκεια, η μορφή της νόσου, η ηλικία, το φύλο, τα κινητικά ελλείμματα και η προϋπάρχουσα νοητική κατάσταση του ασθενούς συνεργούν στη μελλοντική εμφάνιση των νοητικών ελλειμμάτων. Οι προϊούσες μορφές της νόσου, οι άνδρες, οι μεγαλύτερες ηλικίες καθώς και το χαμηλότερο νοητικό και μορφωτικό επίπεδο με την έναρξη της νόσου σχετίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα νοητικών διαταραχών.

Δύο σημαντικοί παράγοντες που έχουν σαφή συσχέτιση με τη νοητική δυσλειτουργία είναι η συνυπάρχουσα κατάθλιψη και τα κινητικά προβλήματα. Η συχνότητα της κατάθλιψης στον γενικό πληθυσμό ανέρχεται στο 20%, ενώ στους πάσχοντες από σκλήρυνση κατά πλάκας ανέρχεται στο 50%. Η κατάθλιψη στη νόσο έχει να κάνει και με την εντόπιση των βλαβών στον εγκέφαλο, ιδιαίτερα αν οι βλάβες εντοπίζονται στον κροταφικό λοβό.

Η συνύπαρξη αναπηρίας, νοητικών ελλειμμάτων, κόπωσης, κατάθλιψης στη νόσο θέτουν μερικά ενδιαφέροντα ερωτήματα. Τι προηγείται μεταξύ αυτών και πώς αλληλοεπηρεάζονται μεταξύ τους; Η κινητική και νοητική αναπηρία προκαλούν την κόπωση και την κατάθλιψη ή η κατάθλιψη οδηγεί σε κόπωση, κακή μνήμη και κινητική δυσλειτουργία; Η καλύτερη κατανόηση της παθογένειας της νόσου πιθανόν να μας δώσει στο μέλλον σαφείς απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα.

Η μνήμη διακρίνεται στη μακρόχρονη, που μας επιτρέπει να αποθηκεύουμε πληροφορίες για χρονικό διάστημα λεπτών έως δεκαετιών, ή ακόμη και για πάντα και στη βραχύχρονη, για την πρόσκαιρη αποθήκευση πληροφοριών που είναι ακόμη σε επεξεργασία. Αν τα νέα δεδομένα δεν αποθηκευτούν γρήγορα στη μακρόχρονη μνήμη, χάνονται εντελώς. Για να θυμηθούμε για παράδειγμα έναν αριθμό τηλεφώνου μέχρι να τον γράψουμε, τον επαναλαμβάνουμε σε εσωτερικό ή εξωτερικό μονόλογο.

Οι νοητικές διαταραχές στη νόσο αφορούν κυρίως την προσοχή, ιδιαίτερα σε πολύπλοκα θέματα, την αργή επεξεργασία των πληροφοριών, την ελαττωμένη ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, σχεδιασμού, κωδικοποίησης κατά σειρά προτεραιότητας και ταξινόμησης, με αποτέλεσμα να μην γίνεται αποθήκευση των πληροφοριών στον σκληρό δίσκο που είναι η μακρόχρονη μνήμη.

Οι νέες θεραπευτικές απόψεις για την πρόληψη των νοητικών διαταραχών στη σκλήρυνση κατά πλάκας είναι η έγκαιρη έναρξη θεραπείας, ενώ φαίνεται ότι τα νέα φάρμακα δρουν και στην εκφυλιστική διεργασία του εγκεφάλου, καθυστερώντας έτσι την εμφάνιση νοητικών διαταραχών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η φινγκολιμόδη, που προστατεύει από την απώλεια του εγκεφαλικού παρεγχύματος.

Διάφορες μελέτες στη φαρμακευτική αντιμετώπιση των νοητικών διαταραχών χρησιμοποιώντας φάρμακα που χορηγούνται στη νόσο του Alzheimer και ginko biloba (κινέζικη ιατρική) έδωσαν αντικρουόμενα αποτελέσματα.

Πώς λοιπόν θα αντιμετωπίσετε την εμφάνιση των νοητικών διαταραχών στην καθημερινότητά σας; Αυτό που πρέπει να θυμάστε πρώτα από όλα, είναι ότι ξεχνάμε όλοι μας, μην αποδίδετε λοιπόν κάθε λάθος του μυαλού σας στη νόσο.

Το χιούμορ είναι ένας πολύ καλός μηχανισμός αντιμετώπισης, βοηθάει τους άλλους και εσάς στην καθημερινότητά σας.

Στρατηγικές

• Οργανώστε τον χώρο σας, ώστε τα αντικείμενα να τοποθετούνται σε ένα συγκεκριμένο μέρος
• Δημιουργήστε ένα ημερήσιο κατάλογο με τις καθημερινές σας υποχρεώσεις και τοποθετήστε τον σε σταθερό σημείο
• Τηρήστε ένα σταθερό πρόγραμμα που να περιλαμβάνει χρόνο για σχεδιασμό
• Αυτοκόλλητα σημειώματα, ηλεκτρονικές συσκευές υπενθύμισης παρέχουν ανεκτίμητη βοήθεια
• Τεχνικές απομνημόνευσης
• Ζητήστε γραπτές οδηγίες όταν πρόκειται να πάτε κάπου
• Πριν από κάποιο ραντεβού γράψτε αυτά που θέλετε να ρωτήσετε
• Ζητήστε από φίλους και την οικογένειά σας να σας θυμίζουν πράγματα
• Δώστε οδηγίες στον εαυτό σας προφορικά.

Πως η ασκηση του σωματος βοηθαει τη μνημη

Ένα από τα πιο σωστά αποφθέγματα στην παγκόσμια φιλοσοφία είναι «Νους υγιής εν σώματι υγιεί». Πράγματι, πολλές έρευνες σε διάφορους τομείς αποδεικνύουν την ευεργετική επίδραση που έχει η σωματική άσκηση στη ζωή μας.

Πέραν από τα σωματικά οφέλη που μας προσφέρει η άσκηση (καλύτερη λειτουργία της καρδιάς και των άλλων οργάνων, καλύτερη φυσική αντοχή) δυναμώνει τη γνωστική μας κατάσταση και την ψυχική μας υγεία.

Πρόσφατες έρευνες αναφέρουν ότι οι άνθρωποι που ασκούνται, εκτελούν ευκολότερα, καλύτερα και ταχύτερα διεργασίες σκέψης και λήψης αποφάσεων.

Ο θυμός και η μελαγχολία μπορούν να μειωθούν με την εκγύμναση, ενώ η αυτοπεποίθηση βελτιώνεται. Οι ορμόνες (ενδορφίνες) που εκκρίνονται με την άσκηση μειώνουν τον πόνο και προκαλούν ευφορία.

Ποιο ειδος ασκησης ταιριαζει σε εσας και τη σκληρυνση κατα πλακας;

• Επιλέξτε μια δραστηριότητα που απολαμβάνετε και διασκεδάστε με αυτή μαζί με άλλους.
• Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ποια άσκηση είναι καλύτερη για εσάς, ανάλογα με τη διάρκεια και την έντασή της.
• Αποφύγετε την άσκηση τις ζεστές ώρες της ημέρας και πίνετε άφθονα υγρά.
• Ο χώρος της άσκησης θα πρέπει να είναι ασφαλής (να διαθέτει επαρκή φωτισμό, αντιολισθητικά πατώματα κ.λπ.).

Ποιο είδος άσκησης είναι το καλύτερο;

Δεδομένου ότι ο κάθε πάσχων από σκλήρυνση κατά πλάκας έχει διαφορετικά συμπτώματα και διαφορετικό επίπεδο φυσικής κατάστασης διαφέρουν οι προτάσεις άσκησης για κάθε ασθενή. Σίγουρα πρέπει η άσκηση να είναι αερόβια και να μην προκαλεί κόπωση και αναπνευστική δυσχέρεια. Να προηγούνται και να έπονται διατάσεις, ώστε να μειώνεται η σπαστικότητα και να αυξάνεται η ελαστικότητα των μυών.

Ο ιατρός φυσικής αποκατάστασης είναι το άτομο που θα καθορίσει και θα επανεκτιμά κάθε φορά τις ανάγκες σας. Σχεδιάζοντας ένα πρόγραμμα αποκατάστασης, πρέπει να στοχεύει στη διατήρηση των λειτουργικών ικανοτήτων, της λειτουργικής ανεξαρτησίας, της αυτοεκτίμησης και της ευχαρίστησης. Ένα πρόγραμμα αποκατάστασης πρέπει να ελέγχεται και να αναπροσαρμόζεται, ανάλογα με τις ανάγκες και τις ικανότητες του κάθε ατόμου.

Μερικές όμορφες προτάσεις για άσκηση είναι:

Η κολύμβηση, που βοηθάει:

• στη σπαστικότητα
• στους πόνους
• ανεβάζει την διάθεση και ευνοεί την κοινωνικότητα
• διευκολύνει τις ελλειμματικές κινήσεις
• μειώνει τον κίνδυνο τραυματισμών
• βοηθάει στον συντονισμό και την αρμονία των κινήσεων.

Η γιόγκα, που έχει τα κάτωθι οφέλη:

• Βελτιώνει την ισορροπία και τον συντονισμό των κινήσεων
• Μειώνει τη σπαστικότητα
• Μειώνει τους μυϊκούς σπασμούς
• Βελτιώνει την αναπνοή και την κυκλοφορία του αίματος
• Βελτιώνει την ποιότητα ζωής και τους δείκτες ψυχικής υγείας
• Βελτιώνει το αίσθημα της κόπωσης, που ταλαιπωρεί το 80% των ασθενών που πάσχουν από σκλήρυνση κατά πλάκας.

Tο περπάτημα με μπαστούνια (Nordic walking) είναι ένας άλλος τρόπος άσκησης για αυτούς που αγαπούν το περπάτημα στην εξοχή. Είναι περπάτημα με τη βοήθεια δύο μπαστουνιών, που ενεργοποιεί όλους τους μύες του σώματος (κορμό, άνω και κάτω άκρα), τους αναπνευστικούς μύες και το καρδιαγγειακό σύστημα, ενώ ταυτόχρονα είναι ασφαλές, κοινωνικό και ασφαλές άθλημα.

Η ποδηλασία, που βελτιώνει την ισορροπία και την αντοχή, πέραν από την άσκηση των μυών. Τα τρίκυκλα είναι μια εναλλακτική λύση για αυτούς που νιώθουν ανασφάλεια.

Η ιπποθεραπεία. Η θεραπεία με τη βοήθεια του αλόγου επιδρά χαλαρωτικά, χάρη στις ρυθμικές κινήσεις του αλόγου, που φτάνουν τις 100 το λεπτό, βελτιώνει την ισορροπία, την αισθητικότητα και τη νοητική λειτουργία. Στο εξωτερικό, η ιπποθεραπεία αποτελεί τμήμα της αποκατάστασης και συνταγογραφείται από το εθνικό σύστημα υγείας. Δύο συνεδρίες την εβδομάδα είναι αρκετές, καθώς η επίδραση της θεραπείας διαρκεί 2 με 3 μέρες.

Υπάρχουν πολλές προτάσεις αντιμετώπισης της νόσου και των συμπτωμάτων της, αρκεί να αφήσουμε πίσω την άποψη ότι η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι νόσος που δεν αντιμετωπίζεται, να οργανώσουμε την καθημερινότητά μας με αισιοδοξία, να αναπτύξουμε την κοινωνικότητά μας και να βάλουμε την άσκηση στη ζωή μας.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΤΕ ΤΟΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟ ΣΑΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ

• Κτίστε έναν ευτυχισμένο εγκέφαλο, με καλό ύπνο, αισιόδοξες σκέψεις, μία βόλτα στην εξοχή, μια συνάντηση με φίλους. Διατηρήστε φιλίες και μην απομονώνεστε στο σπίτι σας παρακολουθώντας τηλεόραση.
• Επισκεφθείτε νευροψυχολόγο και εργοθεραπευτή, για να αντισταθμίσετε την απώλεια μνήμης και να ενισχύσετε την ικανότητα μάθησης.
• Υπάρχουν προγράμματα λογισμικού για την καθημερινή άσκηση του εγκεφάλου σας, όπως το δημοφιλές Lumosity. Είναι ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης του εγκεφάλου, που αποτελείται από 40 παιχνίδια που αφορούν την μνήμη, την προσοχή, τη συγκέντρωση, την ταχύτητα επεξεργασίας και την επίλυση προβλημάτων. Κάποιες μελέτες σε διάφορες νευρολογικές παθήσεις έδειξαν θετικά αποτελέσματα στη λειτουργία της μνήμης με τη χρήση αυτού του προγράμματος

 

Πηγή: https://sizefxi.gr//lifepositive.gr