Οι καταθλιπτικές διαταραχές, ανήκουν στις διαταραχές της διάθεσης και περιγράφονται κλινικά από την εποχή του Ιπποκράτη. Η κατάθλιψη είναι μία διαταραχή της διάθεσης, τα βασικά χαρακτηριστικά της οποίας, είναι η λυπημένη διάθεση, η έλλειψη ευχαρίστησης από δραστηριότητες που παλιότερα ήταν ευχάριστες, η απελπισία, η ανημπόρια και η κόπωση. Η κατάθλιψη είναι 2-3 φορές πιο πιθανό να εμφανιστεί σε άτομα που πάσχουν από κάποιο χρόνιο νόσημα, όπως καρκίνος, καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη, αλλά και μυοσκελετικές και νευρολογικές παθήσεις σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.

Η θεραπεία της κατάθλιψης είναι πολύ σημαντική, καθώς  έχει βρεθεί ότι συσχετίζεται με επιδείνωση των συμπτωμάτων της χρόνιας νόσου. Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα, μπορεί να είναι πολύ αποτελεσματικά, αλλά δεδομένου ότι οι πάσχοντες από κάποιο χρόνιο νόσημα λαμβάνουν ήδη πολλά φάρμακα, δεν είναι διατεθειμένοι να προσθέσουν ένα ακόμα στην καθημερινότητα τους. Επιπλέον, ένα ακόμη αίτημα των ασθενών είναι η θεραπεία που θα λάβουν, να τους βοηθήσει να αντιμετωπίσουν και τις επιπτώσεις από το χρόνιο νόσημα τους με το να τους δώσει το κίνητρο να εμπλακούν ενεργά στη διαδικασία.

Από τις μη φαρμακευτικές θεραπείες που βρέθηκε να είναι πιο αποτελεσματικές για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης σε ασθενείς με χρόνια νοσήματα, βρέθηκε να είναι η γνωστική-συμπεριφορική θεραπεία σε ατομικό ή ομαδικό επίπεδο (Rizzo και συν., 2011). Αυτή η μορφή θεραπείας, βασίζεται στο ότι στην κατάθλιψη, το άτομο κάνει μη ρεαλιστικές και/ή παράλογες υποθέσεις για τον εαυτό του και τον κόσμο, έχει αρνητικές προσδοκίες αβοηθησίας και δε λαμβάνει μέρος σε γεγονότα που προσφέρουν ευχαρίστηση (Gillham και συν., 2000). Το άτομο έχει αρνητική θεώρηση για τον εαυτό του (τον βλέπει ως ανάξιο, ανεπαρκές, ανεπιθύμητο και υπολειμματικό) αρνητική θεώρηση για τον κόσμο των εμπειριών του, (τον βιώνει απαιτητικό και να υστερεί σε νόημα ή σημασία), αλλά και αρνητική θεώρηση του μέλλοντος (φαίνεται να είναι ζοφερό, αρνητικό και χωρίς εναλλακτικές). Επιπλέον, εμφανίζει επιλεκτική μνήμη και προσοχή στις αρνητικές πλευρές των εμπειριών και υπεργενικεύει τις αρνητικές συνέπειες μετά από αρνητικά γεγονότα.

Οι συνήθεις γενικοί στόχοι για τους παραπάνω ασθενείς, είναι η μείωση της δυσφορίας και των άλλων αρνητικών συναισθημάτων, η βελτίωση της ποιότητας ζωής και η ενίσχυση της χρήσης των λειτουργικών στρατηγικών αντιμετώπισης του στρες. Ιδιαίτερης σημασίας είναι η συζήτηση για τις σκέψεις που σχετίζονται με την ασθένεια, ενώ χρήσιμες είναι οι ερωτήσεις γύρω από τις πρώτες σκέψεις, τις σκέψεις μετά το γεγονός, αλλά και τι σκέφτεται το άτομο τώρα. Επίσης, γίνεται διερεύνηση των συναισθημάτων που βιώνει το άτομο με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μην έρθουν στην επιφάνεια έντονα συναισθήματα αν το άτομο δεν είναι έτοιμο. Τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμα να βοηθήσουν το άτομο να αντιμετωπίσει τα καταθλιπτικά συναισθήματα αποτελεσματικά, ώστε να βελτιώσει όσο γίνεται περισσότερο την ποιότητα ζωής του και την καθημερινότητα του.
Μαρίνα Κρητικού
Ψυχολόγος Υγείας – Συστημική Σύμβουλος
marina.kritikou@yahoo.com

Πηγή Φωτογραφίας: www.in2life.gr