Ο θηλασμός και οι ευεργετικές επιδράσεις του στην ανάπτυξη του συναισθηματικού δεσμού
Η έννοια του συναισθηματικού δεσμού, αναπτύχθηκε αρχικά από τον John Bowlby (1980) και μπορεί να οριστεί ως μια συναισθηματική σχέση μεταξύ του βρέφους και του προσώπου που το φροντίζει και καλύπτει τις βασικές του ανάγκες έγκαιρα. Τα βρέφη δημιουργούν συναισθηματικούς δεσμούς με το πρόσωπο που τα φροντίζει, το οποίο είναι κυρίως η μητέρα, αλλά μπορεί να είναι και ο πατέρας ή η γιαγιά. Η δημιουργία συναισθηματικών δεσμών τα βοηθάει να εξασφαλίσουν τη συναισθηματική σχέση με το κύριο πρόσωπο παροχής φροντίδας, όπως επίσης και να δημιουργήσουν μια ασφαλή βάση για να μπορέσουν να εξερευνήσουν τον κόσμο γύρω τους.
Μετά από έρευνες με τη Mary Ainsworth (1978), κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η αλληλεπίδραση του παιδιού με τους γονείς, το πώς δηλαδή οι γονείς ανταποκρίνονταν στις συμπεριφορές του βρέφους, δημιουργούσε σε αυτό προσδοκίες για τον εαυτό του και τους άλλους και για τις διαπροσωπικές του σχέσεις γενικότερα. Συνεπώς, η ασφάλεια ή η έλλειψη της, επηρέαζε καθοριστικά την ανάπτυξη εμπιστοσύνης προς τον εαυτό του και τους άλλους, δημιουργώντας 3 είδη συναισθηματικού δεσμού:
α) ο ασφαλής, όπου οι γονείς ανταποκρίνονται πλήρως και άμεσα στις ανάγκες του παιδιού,
β) ο αγχώδης-αποφευκτικός, όπου οι γονείς δεν ανταποκρίνονται άμεσα και συνήθως είναι επικριτικοί και αντιδρούν έντονα με θυμό ή τιμωρία και
γ) ο αγχώδης-αμφιθυμικός, στην οποία οι γονείς χαρακτηρίζονται από ασταθή απαιτητικότητα και είναι απρόβλεπτοι στην ανταπόκριση τους αγνοώντας τα σήματα του βρέφους.
Η δημιουργία ασφαλούς συναισθηματικού δεσμού, ενισχύεται σημαντικά όταν οι μητέρες θηλάζουν αποκλειστικά τα παιδιά τους. Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια του θηλασμού παράγεται μια ορμόνη η ωκυτοκίνη, τόσο στη μαμά, όσο και στο βρέφος. Με τη βοήθεια της ορμόνης το μωρό χαλαρώνει, ενώ το ότι η ορμόνη υπάρχει και στο μητρικό γάλα, ενισχύει τα αισθήματα ηρεμίας στο μωρό. Τα μωρά που θηλάζουν αποκλειστικά, για 6 μήνες και συνεχίζουν και έπειτα, παράλληλα με τη λήψη άλλων τροφών, τείνουν να έχουν πιο ισχυρούς δεσμούς με τη μητέρα και γενικότερα με τους γονείς τους. Η ορμόνη όμως αυτή δεν περιορίζεται μόνο στη γαλουχία, αλλά βρίσκεται κυρίαρχη σε όλες τις συμπεριφορές αγάπης των ανθρώπων, όπως στον έρωτα ή στην αδερφική αγάπη.
Βιβλιογραφία
Ainsworth, M., Blehar, M., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation. Hillsade: NJ: Erlbaum.
Bowlby, J. (1980). Attachment and loss: Loss, sadness and depression. New York: Basic Books.
Παπαβέντσης, Σ. (2012). www.pediatros-thes.gr. Ανάκτηση από https://sizefxi.gr//pediatros- thes.gr/for-parents
Μαρίνα Κρητικού
Ψυχολόγος Υγείας – Οικογενειακή/Συστημική Σύμβουλος
Συνεργάτης Attachment Parenting Hellas
Attached at the Heart Parent Educator
marina.kritikou@yahoo.com
Πηγή φωτογραφίας: www.zougla.gr


