Η εφηβεία είναι μια αναπτυξιακή περίοδος, η οποία σηματοδοτεί μεγάλες αλλαγές στη ζωή του ατόμου. Η ηλικία από 8 έως 12, ισοδυναμεί με την ώριμη παιδική ηλικία, όπου το παιδί α) αναπτύσσει δεξιότητες συνεργασίας, β) εντάσσεται ως μέλος στην ομάδα, γ) αρχίζει να σκέπτεται για τον εαυτό του και δ) αναπτύσσει σχολικές, καλλιτεχνικές, αθλητικές και λοιπές δεξιότητες. Η ηλικία από 13 έως 17 ετών, ισοδυναμεί με την προεφηβεία και την εφηβεία, όπου ο έφηβος α) αρχίζει να συμφιλιώνεται με το ώριμο σώμα του, β) μαθαίνει τη χρήση αφηρημένων εννοιών, γ) αποκτά την υποστήριξη των συνομηλίκων και δ) επιχειρεί τις πρώτες του σεξουαλικές δραστηριότητες.

Η μετάβαση από την παιδική ηλικία, στην εφηβεία είναι ιδιαίτερα δύσκολη τόσο για το παιδί, όσο και για τους ίδιους τους γονείς. Ένας έφηβος μπορεί να “φωνάζει”…και κυριολεκτικά και μεταφορικά. Χρησιμοποιεί την ένταση της φωνής του σε καβγάδες με τους γονείς λέγοντας τους αλήθειες που πονάνε, αλλά και μη-λεκτικά με το ότι τους αντιμετωπίζει και τους νιώθει σαν ξένους. Λόγια σκληρά που εμείς οι γονείς δεν είμαστε έτοιμοι να τα ακούσουμε και αν τα ακούσουμε τα αποκρούουμε ως υπερβολές και “τερτίπια” της εφηβείας.

Πόσο εύκολο είναι να βάλουμε στην άκρη τον εγωισμό μας και να ακούσουμε τα όσα έχει να μας πει; Πόσο εύκολο είναι να μην βάζουμε ως αιτιολογία για κάθε αντίδραση του, την φράση: “περνάει εφηβεία;” Είναι πολύ σημαντικό να μην υποτιμάμε τους εφήβους, αλλά να τους δίνουμε την ευκαιρία να μας μιλήσουν και να τους ακούσουμε με ανοιχτά μάτια και αυτιά. Τότε μόνο θα μπορέσουμε να μπούμε στη θέση τους και να προσπαθήσουμε να τους κατανοήσουμε! Τι είναι αυτό που κάνει έναν έφηβο, του οποίου οι γονείς έχουν χωρίσει όταν ήταν σε βρεφική ή παιδική ηλικία να επιλέξει τον άλλο γονιό; Το λάθος πιθανόν να κρύβεται στην επικοινωνία γονέα και παιδιού και πόσο ενοχικός είναι ο γονέας που μεγαλώνει τον έφηβο. Αν ο γονιός κουβαλάει πολλά βάρη και ενοχές για τον χωρισμό ή/και για άλλα θέματα σχετικά με την ανατροφή του παιδιού του, αυτό μεταδίδεται αν όχι λεκτικά, μη λεκτικά στο παιδί. Εισπράττοντας το, το παιδί ίσως νιώσει εξίσου ένοχο για βάρη που δεν του αναλογούν και αν το συναισθηματικό αυτό κλίμα συντηρηθεί για αρκετά χρόνια, ενδεχομένως να οδηγήσει τον έφηβο να θελήσει να μείνει με τον άλλον γονέα.

Για ό,τι προβληματιζόμαστε σχετικά με τους εφήβους, πολύ βοηθητικό είναι να ανατρέξουμε στην δική μας εφηβεία. Πώς νιώθαμε τότε; Τι θα θέλαμε να κάνουν διαφορετικό οι γονείς μας για να νιώσουμε πιο κοντά τους και ότι μας καταλαβαίνουν; Το να προσπαθούμε να μπαίνουμε στη θέση του παιδιού μας για να δούμε πώς μπορεί να νιώθει και τι θέλει να μας πει με την συμπεριφορά του, είναι αυτό που θα μας δώσει τις απαντήσεις στα ερωτήματα που μας απασχολούν. Μπορεί να έχει ξεπεράσει την δύσκολη νηπιακή ηλικία όπου δεν μπορεί να λεκτικοποιήσει τα συναισθήματα του, όμως η εφηβεία έχει διαφορετικές δυσκολίες στον τομέα της αυτο-έκφρασης, με αποτέλεσμα δύσκολα και έντονα συναισθήματα όπως ενοχή, φόβος, οργή, θυμός, να εκφράζονται με δυσκολία. Όταν τελικά επιλέξει να μείνει με τον άλλον γονέα, ο γονέας που είχε αναλάβει την ανατροφή του μέχρι εκείνη την στιγμή, ίσως νιώσει θυμό και ματαίωση. Για να μπορέσει να ξαναχτίσει την σχέση του με το παιδί του θα πρέπει να το νιώσει! Μόνο τότε θα το ξανακερδίσει!

Κρητικού Μαρίνα
Ψυχολόγος Υγείας/ Συστημική-Οικογενειακή Σύμβουλος

Συνεργάτης Attachment Parenting Hellas
marina.kritikou@yahoo.com

Πηγή: https://sizefxi.gr//singleparent.gr/

Πηγή φωτογραφίας: www.mothersblog.gr